35 onvergetelijke momenten uit de Lowlands geschiedenis

In dit artikel:

Lowlands ontstond in 1993 als eerste meerdaagse openluchtfestival sinds Kralingen 1970 en als alternatief voor de grote, gevestigde festivals. Het evenement in Biddinghuizen wilde naast bekende namen ook ruimte bieden aan nieuwe artiesten. Inmiddels zijn er dertig edities geweest en groeide Lowlands uit tot een festival met een eigen cultuur, infrastructuur en tradities.

De eerste editie kostte omgerekend slechts 34 euro en bood optredens van onder meer The Smashing Pumpkins, The Breeders, Tool, Rage Against the Machine en Iggy Pop. In 1995 werd het festival geteisterd door zware regen en onweer. Tijdens het optreden van The Prodigy viel het geluid drie keer uit door problemen met de stroom, maar de band maakte er ondanks de woede toch een energieke show van. Een jaar later ontstond spontaan een sinaasappelschillengevecht bij de sapbar.

De beruchte brug over de Spijkweg werd in 1998 aangelegd om de groeiende bezoekersstromen beter te verwerken. Het obstakel werd jarenlang verguisd, totdat het in 2020 werd vervangen door een brede, licht glooiende voetgangerspassage. In 1999 kreeg het terrein een nieuwe indeling met onder meer Cape Lowlands, Planet Paradise en de theatertent Juliet. Ook kwamen er meer slaapplaatsen op de camping.

Lowlands bleek regelmatig een belangrijke plek voor artiesten die later grote successen boekten. Coldplay en Sigur Rós speelden in 2000 nog in de kleine Charlie-tent, terwijl Muse het festival afsluitte na discussie over de hoofdact. In 2002 nam Eric van Eerdenburg de leiding over, tijdens een drukke editie met 60.000 bezoekers. Foo Fighters stonden in 2003 voor de derde keer op Lowlands en traden toen voor het eerst als headliner op. De in 2004 geïntroduceerde Silent Disco groeide uit tot een vaste traditie op donderdagavond.

Ook onverwachte omstandigheden leverden legendarische optredens op. Editors moesten in 2005 spelen met geleende instrumenten nadat hun apparatuur op het vliegveld was zoekgeraakt. Kaiser Chiefs-frontman Ricky Wilson trad, ondanks gescheurde enkelbanden, eerst met krukken en daarna hinkend op. In 2006 speelden de jonge Arctic Monkeys de Alpha plat, terwijl bezoekers buiten van de modderhelling gleden. De editie van 2007 werd bovendien gekenmerkt door grote drukte op de campings, waar wachtende festivalgangers uiteindelijk de hekken van camping 5 omverduwden.

De hoogtepunten liepen uiteen van het indrukwekkende optreden van Sigur Rós in 2008, begeleid door bliksem, tot het teleurstellende concert van The Sex Pistols. In 2009 wist Kytemans Hip Hop Orchestra het publiek volledig stil te krijgen tijdens Sorry, waarna een langdurig applaus volgde. De Titty Twister, een hardrockachtige feestbar, werd in 2011 geïntroduceerd en groeide in korte tijd uit tot een geliefde ontmoetingsplek.

Extreme omstandigheden bepaalden eveneens meerdere edities. Tijdens de hitte van 2012 kwamen er extra watervoorzieningen en ontstond een massaal watergevecht tussen de podia. In 2014 zette Lowlands betaald parkeren en busvervoer vanaf honderden opstapplaatsen in om files terug te dringen en het festival duurzamer te maken. Tame Impala gaf in 2015, vlak voor de grote doorbraak, een intiem en veelgeprezen optreden in de Heineken. In 2016 werd na jaren zoeken de mysterieuze festivalbezoeker Michael gevonden.

Voor het 25-jarig bestaan werd het terrein in 2017 grondig vernieuwd. De Alpha en Bravo kregen een nieuw uiterlijk, de looproutes veranderden en er kwamen nieuwe tenten. In de Alpha werd het jubileum gevierd met een sing-along vol verwijzingen naar eerdere Lowlands-optredens. Een jaar later volgden verdere verbeteringen aan Planet Paradise. Gorillaz maakte in 2018 indruk met een eerbetoon aan de kort daarvoor overleden Aretha Franklin. In 2019 keerde New Order na dertig jaar terug naar een Nederlands podium, terwijl Paul Kalkbrenner festivalgangers met zijn beats door een regenbui heen hielp.

Na het wegvallen van de edities van 2020 en 2021 keerde Lowlands in 2022 terug. Bezoekers bleven ondanks zware buien dansen. Goldband liet de volle Alpha vroeg op de middag ontploffen en Stromae sloot het festival af met een zorgvuldig opgebouwde show vol choreografie en beelden. In 2023 trok Charlotte de Witte vrijwel het hele festivalterrein naar de Alpha voor een krachtige technoset. Diezelfde editie werd de traditie van een chaotische zondagnacht bij de ArmadiLLow voortgezet met een geïmproviseerd bos van takken en bomen.

In 2024 moest Justice onverwacht invallen voor Queens of the Stone Age. De elektronische act overtuigde met een grootse productie en werd door het publiek tot hoogtepunt van de editie uitgeroepen. Sugababes zorgde met bekende zeroeshits voor nostalgie en kreeg zelfs een moshpit voor elkaar.

De 35e herinnering draait om het afscheid van Eric van Eerdenburg in 2025. Na 25 jaar als festivaldirecteur werd hij tijdens een optreden van het Noord Nederlands Orkest door het publiek toegezongen. Zijn meest theatrale afscheid volgde in de Adonis, waar hij in een rode glitterjurk een klassieker playbackte. Ook op de groepscamping werd met tenten een groet aan hem gevormd. Daarmee nam Lowlands afscheid van een directeur die een kwart eeuw bepalend was voor de ontwikkeling van het festival.